Ritim Kalıpları ve Stiller

Aksak Ölçüler: Dokuz Zamanlıyı Sayarak Çalmamak

14 Mart 20261 dk okuma

Aksak ölçüler eşit olmayan öbeklerden kurulur. Dokuz zamanlı bir usul iki artı iki artı iki artı üç biçiminde bölünebilir. Yeni başlayan biri bu ölçüleri sayarak çalar. Sayım doğru sonucu verir ama akış mekanik kalır. Asıl hedef öbek hissidir. Uzun öbek diğerlerinden ayrı bir ağırlık taşır ve bu ağırlık hissedilerek çalınır.

Bu hissi kurmanın en pratik yolu öbekleri ağızdan söylemektir; sayıları değil, öbeklerin uzunluğunu söylemek. İkinci adım öbekleri ayaklara vermektir. Bas davul öbek başlarına yerleştiğinde beden ölçüyü kendi hafızasına alır.

Üçüncü adım aynı usulün farklı bölünmelerini denemektir; dokuz zamanlı usul birden fazla biçimde öbeklenir. Anadolu müziğinde bu usuller yaygındır ve sete uyarlanırken asıl mesele öbeklerin doğru duyurulmasıdır. Tempo düşük tutulur. Aksak ölçüde acele edilen her ölçü, öbek duygusunu sayıma geri döndürür.

Öbeklerin uzunluğu değiştikçe kalıp da yeniden kurulur. Uzun öbeğin başındaki vuruş bas davula verildiğinde ölçü kendiliğinden duyulur; bu vuruş kaydırıldığında usul tanınmaz hâle gelir.

Derslerimizde aksak usuller öbek hissiyle çalışılır.

Sık Sorulan Sorular

Aksak ölçüde metronom nasıl kullanılır?

Metronom öbek başlarına ayarlanır. Her nota üzerinde çalan bir metronom öbek duygusunu değil sayımı güçlendirir.

Dokuz zamanlı usulün tek bölünmesi mi var?

Birden fazla bölünmesi vardır. Hangi bölünmenin kullanıldığı parçanın kendisinden anlaşılır.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları